76- اشک آلوده ما گرچه روان است ولی                 به رسالت سوی او پاک نهادی طلبیم

                                                                                                       غزل :368

قابل تطبیق با : «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَابْتَغُواْ إِلَيهِ الْوَسِيلَةَ...» ، (اى مؤمنان از خداوند پروا كنيد و به او [توسل و] تقرب جوييد ...)؛ (مائده ، 35)

77- محتسب خُم شکست و من سرِ او            سنّ بالسّن و الجروح قصاص

                                                                                      غزل :333 در بعضی از نسخ

برگرفته از آِیه : « وَكَتَبْنَا عَلَيْهِمْ فِيهَا أَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَالْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَالأَنفَ بِالأَنفِ وَالأُذُنَ بِالأُذُنِ وَالسِّنَّ بِالسِّنِّ وَالْجُرُوحَ قِصَاصٌ...» ،( و در آن بر آنان مقرر داشتیم که جان در برابر جان، و چشم در برابر چشم و بینى در برابر بینى و گوش در برابر گوش و دندان در برابر دندان و نیز همه ضرب و جرحها قصاص دارد...) ؛(مائده ،54)

77- گر محتسب بر باده زند رنگ                بشکن تو کدوی سر او نیز به خشتی

                                                                                              غزل :

اشاره به « وَكَتَبْنَا عَلَيْهِمْ فِيهَا أَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَالْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَالأَنفَ بِالأَنفِ وَالأُذُنَ بِالأُذُنِ وَالسِّنَّ بِالسِّنِّ وَالْجُرُوحَ قِصَاصٌ...» ، (و در آن بر آنان مقرر داشتيم كه جان در برابر جان، و چشم در برابر چشم و بينى در برابر بينى و گوش در برابر گوش و دندان در برابر دندان و نيز همه ضرب و جرحها قصاص دارد...)؛ (مائده ،54)

78- مردم دیده ما جز به رُخت ناظر نیست                دل سرگشته ما غیر تو را ذاکر نیست

                                                                                                غزل:70

قابل تطبیق با : «فَأَيْنَمَا تُوَلُّواْ فَثَمَّ وَجْهُ اللّهِ إِنَّ اللّهَ وَاسِعٌ عَلِيمٌ»؛( مشرق و مغرب خداى راست، پس به هرجا روى آوريد، رو به سوى خداوند است، بى ‏گمان خدا گشايشگر داناست‏)؛(بقره؛115)

79- مِی صبوح و شکر خراب صبحدم تا چند              به عذر نیم شبی کوش و گریه سحری

                                                                                               غزل :452

قابل تطبیق با «أَفَلاَ يَتُوبُونَ إِلَى اللّهِ وَيَسْتَغْفِرُونَهُ وَاللّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ» ، (چرا به [درگاه‏] خداوند توبه نمى ‏كنند و از او آمرزش نمى‏ خواهند، و خداوند آمرزگار مهربان است‏ )؛(مائده ، 74)

80- به هیچ در نروم بعد از این ز حضرت دوست           چو کعبه یافتم از بت پرستی آیم باز

                                                                                       غزل :منسوب به حافظ

قابل تطبیق با : « جَعَلَ اللّهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ قِيَاماً لِّلنَّاسِ وَالشَّهْرَ الْحَرَامَ وَالْهَدْيَ وَالْقَلاَئِدَ...» ،( خداوند [زيارت‏] كعبه را كه بيت‏ الحرام است، و نيز ماه‏[هاى‏] حرام را و [رسم‏] قربانيهاى نشاندار و قربانيهاى قلاده ‏دار، همه را مايه قوام [دين و دنياى‏] مردم قرار داده است...)؛‏ (مائده ، 97)

81- نشاط و عیش و جوانی چو گل غنیمت دان                   که حافظ نبود بر رسول غیربلاغ

                                                                                                      غزل :295

برگرفته از : « ما عَلَي الرَّسُولِ إِلاَّ الْبَلاغُ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ ما تُبْدُونَ وَ ما تَکْتُمُونَ» ، (جز پيام‏رسانى چيزى بر عهده پيامبر نيست، و خداوند آنچه آشكار مى‏ داريد و آنچه پنهان مى ‏داريد، مى ‏داند)؛ (مائده ، 99)

82- من اگر نیکم و گر بد تو برو خود را باش           هرکسی آن درود عاقبت کار که کشت

                                                                                           غزل :80

قابل تطبیق با « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ عَلَيْكُمْ أَنفُسَكُمْ لاَ يَضُرُّكُم مَّن ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ إِلَى اللّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًا فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ» ،( اى مؤمنان شما مسؤوليت [حفظ و هدايت‏] خودتان را داريد، چون شما راهيافته باشيد، كسى كه به بيراهه رفته باشد، زيانى به شما نمى ‏رساند، بازگشت همگى شما به سوى خداوند است، آنگاه شما را از [حقيقت و نتيجه‏] آنچه انجام داده‏ ايد، آگاه مى ‏سازد)؛ (مائده ، 105)

83- فیض روح القدس ار باز مدد فرماید                  دیگران هم بکنند آنچه مسیحا می کرد

                                                                                              غزل :143

الهام از : «إِذْ قَالَ اللّهُ يَا عِيسى ابْنَ مَرْيَمَ اذْكُرْ نِعْمَتِي عَلَيْكَ وَعَلَى وَالِدَتِكَ إِذْ أَيَّدتُّكَ بِرُوحِ الْقُدُسِ تُكَلِّمُ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ وَكَهْلاً ...» ،( چنين بود كه خداوند گفت اى عيسى بن مريم نعمتم را بر خود و بر مادرت به يادآور كه تو را به روح‏ القدس يارى دادم كه در گهواره [به اعجاز] و در ميانسالى [به وحى‏] با مردم سخن گفتى...)؛(مائده ، 110)

84- بر در شاهم گدایی نکته ای در کار کرد             گفت بر هر خوان که بنشستم خدا رزاق بود

                                                                                           غزل :206

اشاره به آیه : «...وَارْزُقْنَا وَأَنتَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ » ، (... و به ما روزى ببخش كه تو بهترين روزى‏دهندگانى)؛‏ (مائده ، 114) 

  "خیر"در عبارت قرآنی فوق؛تعیین است نه تفضیل و منظور از "خیرالرازقین"یگانه روزی دهنده می باشد که خداوندست در سوره انعام نیز می فرماید:«قُلْ لِمَنْ ما فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ قُلْ لِلَّهِ...»؛ (بگو آنچه در آسمانها و زمين است از آن كيست؟ [و در پاسخ‏] بگو از آن خداوند است...)؛(انعام؛12)

85- فراق و وصل چه باشد رضای دوست طلب          که حیف باشد از او غیر او تمنایی

                                                                                            غزل :491

قابل تطبیق با «... رَّضِيَ اللّهُ عَنْهُمْ وَرَضُواْ عَنْهُ ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ» ، (... هم خداوند از آنان خشنود است و هم آنان از خداوند خشنودند، و اين رستگارى بزرگ است)؛‏ (مائده ، 119)

86- سواد موی تو تفسیر جاعل الظلمات                   بیاض روی تو تبیان فالق الاصباح

                                                                                                    غزل:98

مصرع اول برگرفته از : « الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ وَجَعَلَ الظُّلُمَاتِ وَالنُّورَ ثُمَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِرَبِّهِم يَعْدِلُونَ» ، ( سپاس خداوندى را كه آسمانها و زمين را آفريد و تاريكى و روشنايى را پديد آورد، آنگاه كافران براى پروردگارشان شريك قائل مى‏ شوند)؛ (انعام ، 1)

مصرع دوم برگرفته از : «فَالِقُ الإِصْبَاحِ وَجَعَلَ اللَّيْلَ سَكَنًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ حُسْبَانًا ذَلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ» ، ([هموست كه‏] شكافنده صبح است و شب را آرام‏بخش گردانده است، و خورشيد و ماه را شمارى مقرر داشته است، تقدير [خداوند] پيروزمند دانا چنين است‏)؛ (انعام ، 96)

87- بیار باده که دوشم سروش عالم غیب               نوید داد که عامست فیض رحمت او

                                                                                                غزل :405

قابل تطبیق با «كَتَبَ عَلى‏ نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ لَیَجْمَعَنَّكُمْ إِلى‏ یَوْمِ الْقِیامَةِ لا رَیْبَ فِیهِ الَّذِینَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ فَهُمْ لا یُۆْمِنُونَ»(بگو آنچه در آسمانها و زمين است از آن كيست؟ [و در پاسخ‏] بگو از آن خداوند است، كه بر خود رحمت را مقرر داشته است، [و] در روز قيامت، كه در فرارسيدن آن شكى نيست، شما را گرد مى‏ آورد، كسانى كه بر خود زيان زده ‏اند، ايمان نمى ‏آورند ، (انعام ، 12)

و : « ...وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ »؛ (...و رحمت من همه‏ چيز را فراگير است...) ؛ (اعراف؛156)
88- من اگر خارم و گر گل چمن آرایی هست          که از آن دست که می پروردم ، می رویَم

                                                                                                  غزل :380

قابل تطبیق با « وَإِن يَمْسَسْكَ اللّهُ بِضُرٍّ فَلاَ كَاشِفَ لَهُ إِلاَّ هُوَ وَإِن يُرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلاَ رَآدَّ لِفَضْلِهِ» ،( و اگر خداوند بلايى به تو برساند، بازدارنده‏ اى جز خود او براى آن وجود ندارد، و اگر بخواهد خيرى به تو برساند بدان كه او بر هر كارى تواناست‏ )؛(انعام ، 17)

89- در این مقام مجازی به جز پیاله مگیر               در این سراچه بازیچه غیر عشق مباز

                                                                                                  غزل :259

قابل تطبیق با :«وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلاَّ لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَلَلدَّارُ الآخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَفَلاَ تَعْقِلُونَ»؛(و زندگانى دنيا جز بازيچه و سرگرمى نيست، و سراى آخرت براى پرهيزگاران بهتر است، آيا نمى ‏انديشيد؟)؛(انعام؛32)

90- گر تیغ بارد از کوی آن ماه                                 گردن نهادیم الحکم لله

                                                                                                   غزل :418

الهام از : «... إِنِ الْحُكْمُ إِلاَّ لِلّهِ يَقُصُّ الْحَقَّ وَهُوَ خَيْرُ الْفَاصِلِينَ » ، (... حكم جز به دست خداوند نيست، كه گوياى حق و حقيقت و بهترين داوران است)؛‏ (انعام ، 57)

91- آتش عشق بتان درهم بزن                 ورنه در آتش گذر کن چون خلیل

                                                                                             غزل :منسوب به حافظ

برگرفته از : « قالوا حرقوه قُلْنا يا نارُ کُوني بَرْداً وَ سَلاماً عَلي إِبْراهيمَ»؛( گفتند او را بسوزانيد و اگر مى ‏توانيد خدايانتان را يارى دهيد. گفتيم اى آتش بر ابراهيم سرد و سلامت شو)؛ (انبیا؛69_68)

92- تو را چنانکه تویی هر نظر کجا بیند           به قدر بینش خود هر کسی کند ادراک

                                                                                               غزل :300

قابل تطبیق با : «وَجَعَلُواْ لِلّهِ شُرَكَاء الْجِنَّ وَخَلَقَهُمْ وَخَرَقُواْ لَهُ بَنِينَ وَبَنَاتٍ بِغَيْرِ عِلْمٍ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يَصِفُونَ » ، (و [مشركان‏] براى خداوند از جن شريكانى قائل شده ‏اند، حال آنكه [خداوند] آنان را آفريده است، و براى او از روى نادانى [فرزندان‏] پسر و دختر بر مى ‏سازند، او بسى پاك و فراتر است از آنچه مى ‏گويند)؛ (انعام ، 100)

93- دور فلكی یکسره بر منهج عدلست        خوش باش که ظالم نبرد راه به منزل

                                                                                             غزل :304

اشاره به «وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقاً وَعَدْلاً لاَّ مُبَدِّلِ لِكَلِمَاتِهِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ » ، ( و سخن [وعده‏] پروردگارت به درستى و داد سرانجام پذيرفته است، كلمات او را دگرگون‏ كننده‏ اى نيست، و او شنواى داناست‏)؛ (انعام ، 115)

94- دل را که مرده بود حیاتی به جان رسید         تا بویی از نسیم می اش در مشام رفت

                                                                                              غزل :84

اشاره به « أَوَ مَن كَانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُوراً يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَن مَّثَلُهُ فِي الظُّلُمَاتِ لَيْسَ بِخَارِجٍ مِّنْهَا كَذَلِكَ زُيِّنَ لِلْكَافِرِينَ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ » ،( آيا كسى كه مرده‏ دل بود و زنده‏ اش كرديم و نورى به او بخشيديم كه در پرتو آن در ميان مردم راه مى ‏برد، همانند كسى است كه گويى گرفتار ظلمات است و از آن بيرون آمدنى نيست، بدين‏سان در چشم كافران كار و كردارشان آراسته شده است)؛‏ (انعام ؛122)

95- یا رب از ابر هدایت برسان بارانی                 پیشتر ز آنکه چو گردی ز میان برخیزم

                                                                                             غزل :336

اشاره به : «فَمَن يُرِدِ اللّهُ أَن يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلإِسْلاَمِ ...» ،( بدين‏سان هركس كه خداوند هدايتش را بخواهد دلش را به پذيرش اسلام مى‏ گشايد...)؛ (انعام ، 125)

96- زاهد غرور داشت سلامت نبرد راه          رند از ره نیاز به دار السلام رفت

                                                                                               غزل :84

الهام از : « لَهُمْ دَارُ السَّلاَمِ عِندَ رَبِّهِمْ وَهُوَ وَلِيُّهُمْ بِمَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ » ،( براى آنان نزد پروردگارشان دارالسلام [سراى سلامت، بهشت‏] محفوظ است و او به خاطر كار و كردارشان دوستدار آنان است‏ )؛(انعام ، 127)

97- بزمگاهی دلنشین چون قصر فردوس برین       گلشنی پیرامنش چون روضه دارالسلام

                                                                                                غزل :309

الهام از : «لَهُمْ دَارُ السَّلاَمِ عِندَ رَبِّهِمْ وَهُوَ وَلِيُّهُمْ بِمَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ »؛ (براى آنان نزد پروردگارشان دارالسلام [سراى سلامت، بهشت‏] محفوظ است و او به خاطر كار و كردارشان دوستدار آنان است)؛‏ (انعام؛127)

108- فراق و وصل چه باشد رضای دوست طلب       که حیف باشد ازو غیر او تمنایی

                                                                                                     غزل :491

قابل تطبیق با : «قُلْ إِنَّ صَلاَتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ»؛( بگو نماز و نيايش من و زندگانى و مرگ من، در راه خدا، پروردگار جهانيان است‏)؛ (انعام؛162)

98- عیب رندان مکن ای زاهد پاکیزه سرشت      که گناه دگران بر تو نخواهند نوشت

                                                                                                            غزل :80

اشاره به آیه : « ...وَلاَ تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ إِلاَّ عَلَيْهَا وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى ثُمَّ إِلَى رَبِّكُم مَّرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ» ، (...و هيچ بردارنده‏ اى بار گناه ديگرى را بر ندارد، سپس بازگشتتان به سوى پروردگارتان است، آنگاه شما را [از حقيقت‏] آنچه در آن اختلاف داشتيد آگاه مى ‏سازد)؛ (انعام ، 164)

99-من اگر نیکم و گر بد تو برو خود را باش               هرکسی آن درود عاقبت کار که کشت

                                                                                                          غزل :80

اشاره به آیه : « وَلاَ تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ إِلاَّ عَلَيْهَا وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى ثُمَّ إِلَى رَبِّكُم مَّرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ» ،( بگو آيا جز خداوند پروردگارى جويم، و او پروردگار همه چيز است، و هيچ كس هيچ كارى نكند مگر آنكه سود و زيانش با خود اوست، و هيچ بردارنده ‏اى بار گناه ديگرى را بر ندارد، سپس بازگشتتان به سوى پروردگارتان است، آنگاه شما را [از حقيقت‏] آنچه در آن اختلاف داشتيد آگاه مى ‏سازد)؛ (انعام ، 164)

100- ملک در سجده آدم زمین بوس تو نیت کرد   که در حُسن تو لطفی یافت بیش از حدّ انسانی

                                                                                                         غزل :474

اشاره به آیه : « وَلَقَدْ خَلَقْنَاكُمْ ثُمَّ صَوَّرْنَاكُمْ ثُمَّ قُلْنَا لِلْمَلآئِكَةِ اسْجُدُواْ لآدَمَ فَسَجَدُواْ إِلاَّ إِبْلِيسَ لَمْ يَكُن مِّنَ السَّاجِدِينَ » ،( و به راستى كه شما را آفريديم و صورت و سامان بخشيديم، آنگاه به فرشتگان گفتيم بر آدم سجده بريد، همه سجده بردند مگر ابليس كه از سجده ‏كنندگان نبود)؛ (اعراف ، 11)