هو

عیسی مسیح یا عیسی ناصری یا عیسی بن مریم [عبرانی: ישוע یشوع]، یونانی باستان: Ἰησοῦς [ایسوس] زادهٔ ۲ تا ۷ سال پیش از میلاد و مرگ ۲۶ تا ۳۶ پس از میلاد، شخصیت اصلی در دین مسیحیت می باشد. در باور مسیحیان، عیسی تجسّم خدا در جسم انسانی و آغازگر جریان مسیحیت است. او در شهر بیت لحم، از شهرهای ناصره منطقهٔ یهودیه به دنیا آمد. مادر وی مریم(س) می باشد که قرآن کریم در 12 سوره و 34 آیه از او نام برده است به گونه‌ای که بیشترین اسمی که در رابطه با زنان در قرآن کریم آمده است نام حضرت مریم (س) است. از حضرت مریم (س) در قرآن کریم به عنوان" صدیقه " یاد شده است و همچنین در سوره آل عمران اشاره‌ای به ارتباط ایشان با ملائکه شده است و لذا به او، محدّثه نیز گفته می‌شود.

حضرت عیسی (ع) یسّوع، یوشع، یهوشع ویهوشوع نیز خوانده شده‌است و در زبان عبری همهٔ آنها برابرند. در انجیل، یسّوع مسیح ۵۰ بار، عیسی مسیح ۱۰۰ بار و لفظ مسیح۳۰۰ بار آمده‌است.(مستر هاکْس ؛ قاموس کتاب مقدس)

عیسی در زبان به‌معنی «خدا کمک می‌کند» [بعدها به‌معنی «خدا نجات می‌دهد»] است.

منابع اصلی برای بررسی زندگی عیسی چهار انجیل رسمی هستند، هرچند برخی محققان معتقدند که متن‌های دیگر چون انجیل توماس نیز به اندازه چهار انجیل سنتی برای ترسیم تاریخی عیسی اهمیت دارند.

نگاه مسیحیت به عیسی بر پایه اعتقاد به الوهیت عیسی، مسیح بودن او همان گونه که در عهد عتیق پیشگویی شده‌است و زنده شدن او پس از مصلوب شدنش است. مسیحیان غالباً عیسی را پسر خدا می‌دانند [که معمولاً اینطور تعبیر می‌شود که او خدای پسر ، رکن دوم تثلیث است] که برای رستگاری و آشتی با خدا به روی زمین آمد. آنان همچنین به تولد معجزه وار عیسی (ع)، انجام معجزات، عروج به آسمان، و بازگشت مجدد او در آینده باور دارند.

در دین مبین اسلام، عیسی یکی از پیامبران اولوالعزم خدا در نظر گرفته می‌شود که برای اثبات نبوتش معجزاتی ارائه نمود از جمله سخن‌گفتن در گهواره در دفاع از مادر و نیز زنده‌کردن مردگان و شفای بیماران و کوران مادرزاد، و دمیدن حیات در گِلِ بیجان . 

مسلمانان نیز مانند مسیحیان باور دارند که عیسی از یک دختر باکره و برگزیدهٔ خداوند به نام مریم به دنیا آمده‌است.

قرآن کریم می فرماید: قبل از آن که عیسی(ع) متولّد شود، فرشتگان از جانب خداوند مریم(س) را به تولّد او مژده دادند و عیسی(ع) را معرّفی کردند: «إِذْ قالَتِ الْمَلائِکَهُ یا مَرْیمُ إِنَّ اللَّهَ یبَشِّرُکِ بِکَلِمَهٍ مِنْهُ اسْمُهُ الْمَسِیحُ عِیسَی ابْنُ مَرْیمَ وَجِیهاً فِی الدُّنْیا وَ الْآخِرَهِ وَ مِنَ الْمُقَرَّبِینَ» ؛ ( به یاد آورید هنگامی را که فرشتگان [از جانب خدا] به مریم گفتند خداوند تو را به کلمه‎ای [وجود با عظمتی] از طرف خودش مژده می‎دهد که نامش مسیح، عیسی بن مریم است، در حالی که در دو جهان، انسان برجسته و از مقرّبان درگاه خدا خواهد بود)؛(آل عمران؛45)

نام آن حضرت(ع) در قرآن 25 بار به عنوان عیسی و 11 بار به عنوان مسیح آمده است،

حضرت عیسی (ع) در موارد متعددی از دیوان حافظ یاد شده و به معجزاتش اشاره شده است از جمله :

سایه قد تو بر قالبم ای عیسی دم                  عکس روحی است که بر عظم رمیم افتاده است

                                                                                                       غزل:36

با که این نکته توان گفت که آن سنگین دل       کشت ما را و دَم عیسی مریم با اوست

                                                                                                           غزل:57

از روانبخشی عیسی نزنم دم هرگز               ز آنکه در روح فزایی چو لبت ماهر نیست

                                                                                                         غزل:70

جان رفت در سر می و حافظ به عشق سوخت   عیسی دمی کجاست که احیای ما کند

                                                                                                         غزل:186

یاد باد آنکه چو چشمت به عتابم می کشت        معجز عیسویت در لب شکرخا بود

                                                                                                          غزل:204

انفاس عیسی از لب لعلت حکایتی                    آب خضر ز نوش لبانت کنایتی

                                                                                             غزل:437

این قصه عجب شنو از بخت واژگون                  ما را بکشت یار به انفاس عیسوی

                                                                                               غزل:486

در بیتی باد «صبا» را به مسیح تشبیه نموده است :

همیشه وقت تو ای عیسی خوش باد          که جان حافظ دلخسته زنده شد به دمت

                                                                                                   غزل:93

در بیتی دیگر «هوا» به مسیح تشبیه شده است :

هوا مسیح نفس گشت و باد نامه گشای     درخت سبز شد و مرغ در خروش آمد

                                                                                                    غزل:175

و در بیتی دیگر تأثیر نفس «طیب عشق» با دم مسیحایی مقایسه شده و می گوید :

طبیب عشق مسیحا دَم است و مشفق لیک    چو درد در تو نبیند که را دوا بکند

                                                                                                      غزل:187

و «عیسی دمی» بار غم از دل برمی گیرد و موجب آسایش و آرامش خاطر می گردد :

بار غمی که خاطر ما خسته کرده بود        عیسی دَمی خدا بفرستاد و برگرفت

                                                                                                      غزل:86

و در ترجیح طبیب مسیح به طبیب راه نشین گوید :

طبیب راه نشین درد عشق نشناسد        برو به دست کن ای مُرده دل مسیح دمی

                                                                                                    غزل:471

و در بیت معروفِ ذیل به فیض روح القدس و تأثیر آن در معجزات مسیح (ع) اشاره نموده و گوید :

فیض روح القدس ار باز مدد فرماید     دیگران هم بکنند آنچه مسیحا می کرد

                                                                                       غزل:143

در ابیات ذیل به عروج حضرت مسیح به فلک و چرخ چهارم اشاره نموده گوید :

گر روی پاک و مجرد چو مسیحا به فلک        از چراغ تو به خورشید رسد صد پرتو

                                                                                           غزل:407

و :

مسیحای مجرد را برازد                              که با خورشید سازد هم وثاقی

                                                                                               غزل:460