از نشانه های مهم و تعیین کنندۀ سلامت معنوی ، برخوردار شدن از زندگی اصیل است و نخستین فضیلتی که باید بیاموزیم و بکار بندیم این است که زندگی اصیل داشته باشیم .[original، nobl، pure، genteel]
ما متناسب با تخلّق به زندگی اصیل معنوی هستیم و هر اندازه از زندگی اصیل فاصله می گیریم از معنویت دور می شویم که در این صورت از آن به زندگی عاریتی [vicarious] یا حیات مستعار تعبیر می شود که زندگیِ واقعی و برخوردار از درونمایه و چگالی محتوائی مطلوب نیست
گر نشانِ زندگی جنبندگی است.
خار در صحرا سراسر زندگی است
هم جُعَل زنده است و هم پروانه لیک
فرق ها از زندگی تا زندگی است
زندگی مستعار از جهتی مانند نام مستعار است که شخصی بر خود نهد و آن ، نامِ حقیقی او نباشد .
این همی گوید که دارم ملکت از تو عاریت
وآن همی گوید که دارم دولت از تو مستعار
منوچهری
و:
شادی مکن به خواسته و آز کم نمای
کان هرچه هست جز ز جهان مستعار نیست
سعدی نیز گوید:
به عمر عاریتی هیچ اعتماد مکن
که پنج روز دگر می رود به استعجال .
و :
عاقل به جاه عاریتی مغرور نگردد. (مجالس سعدی )
نوعاً هر چه از درون انسان برنخیزد و از بیرون به او برسد، عاریتی است.
مولانا می گوید:
کاری زِ درون جان می باید [نسخۀ استاد شفیعی کدکنی: کاریز درونِ ...]
وز قصه شنیدن این گره نگشاید
یک چشمهٔ آب در درون خانه
به زان رودی که از برون میآید
و:
ای نسخهٔ نامهٔ الهی که توئی
وی آینهٔ جمال شاهی که توئی
بیرون ز تو نیست هرچه در عالم هست
در خود بطلب هر آنچه خواهی که توئی
قرآن می فراید:یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا عَلَیْکُمْ أَنْفُسَکُمْ ۖ لَا یَضُرُّکُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَیْتُمْ ۚ إِلَی اللَّهِ مَرْجِعُکُمْ جَمِیعًا فَیُنَبِّئُکُمْ بِمَا کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ .اى كسانى كه ايمان آوردهايد، به خودتان بپردازيد. هر گاه شما هدايت يافتيد، آن كس كه گمراه شده است به شما زيانى نمىرساند. بازگشت همه شما به سوى خداست. پس شما را از آنچه انجام مىداديد، آگاه خواهد كرد.( مائده ، 105)