.    اا

1. بیست و هشت اردیبهشت ؛ روز بزرگداشت حکیم عمربن ابراهیم خیّامی نامگزاری شده است . جورج سارتُن (۱۸۸۴ _ ۱۹۵۶)  در "مقدّمه ای بر تاریخ علم "  ؛ هر دورۀ پنجاه ساله از تاریخ علم را به نامِ یكی از شاخص ترین دانشوران آن دوران موسوم و نیمۀ دوم سدۀ یازدهم میلادی را " عصر خیّامی" نامیده است . سارتن می نویسد : بر طبق تحقیقات و نظر محققّان ، خیّام خاصّه در علم جبر، یكی از بزرگترین ریاضی دانان قرون وسطی است ؛ اولین كسی است كه به تحقیق منظم علمی در معادلات درجه اول، دوم و سوم پرداخته و طبقه بندی تحسین آوری از معادلات آورده است. 

2. خیّام در مقدمۀ رسالۀ " فی شرحِ ما أَشكلَ مِن مصادرات اقلیدس " در اهمیّت علمِ ریاضیات می نویسد :  فایدۀ علوم ریاضی این است كه موجب ورزیدگی ذهن شود و نیز نفس را عادت دهد تا از قبول اموری كه مقرون به دلیل و برهان نباشد ، اجتناب كند . همانا من از دیرباز طالب تحقیق و جستجوی مبانی و مبادی علوم برهانی بوده ام ، 

3. متن عربیِ عمده ترین اثر ریاضی خیّام  "جبر و مقابله" نام دارد که همراهِ ترجمۀ فارسی و شرح و حواشیِ دقیق و عالمانه ، به همّت محقق دقیق النظر دكتر غلامحسین مصاحب ، با عنوان "حكیم عمر خیام بعنوان عالِم جبر" منتشر شده است.

4. از بین دانشمندان مسلمان ، خواجه نصیرالدین طوسی , فیلسوف , متکلم و ریاضی دان قرن هفتم ؛ بیشترین تأثیر را از خیام پذیرفته و تحقیقات و یافته های  وی را در زمینه هندسه پیگیری كرده است.

5. خیام و مولانا جلال الدین وجوه افتراق بارز و نگاهی مغایر با یکدیگر نسبت به عمدۀ مسائل و موضوعات دارند ولی وجه اشتراک مهم و ارزشمدشان توصیه و تاکید به زندگی اینجائی و اکنونی می باشد که از مهمترین ملزومات زیستِ معنوی می باشد .

خیام گوید:

از دی که گذشت هر چه گویی خوش نیست

 خوش باش و ز دی مگو که امروز خوش است

و:

از دی که گذشت هیچ ازو یاد مکن 

فردا که نیامده است فریاد مکن

مولانا نیز گوید:

جمله تلونيها ز ساعت خاسته است

رسـت از تـلـوين كـه از سـاعـت بـرست

و:

صوفي ابن‌ُالوقت باشد ‌اي رفيق

نيست فردا گفتن از شرط طريق

+ نوشته شده توسط سیامک مختاری در سه شنبه بیست و هشتم اردیبهشت ۱۴۰۰ و ساعت 13:2 |