.    اا
عباس (ع) را در میان یاران و بستگان امام حسین (ع) جایگاهی ممتاز و منحصر به فرد است، آنگونه که آن حضرت را «باب الحسین» لقب داده اند و در تطبیقی ذوقی و استحسانی در علم حروف و اعداد، «عباس» و«باب الحسین» هر دو برابر 133 می باشند. آن حضرت نزدیکترین مشاور و حامی سید الشهدا (ع) بود و در روز عاشورا پرچمدار سپاه امام حسین (ع) بود و سِمت سقایی نیز با نام و یاد وی سرشته شده است.ابوالفضل (ع) را ویژگی هایی نیز بود که او را چنان ممتاز و در جایگاهی رفیع و متعالی قرار داده است در ذیل به سه مورد از آنها اشاره می شود:

1- وفا: از مهمترین ویژگیهای عباس (ع) وفا پیشگی وی می باشد که از ارزشمندترین صفات و فضایل انسانی محسوب می شود. حکمی سنائی گوید:

منگر تو بدان که ذوفنون آید  مرد                    در عهد ووفا نگرکه چون آید مرد

از عهده عهد اگر برون آید مرد                       از هر چه گمان بری فزون آید مرد

                                                                          ديوان سنائي ؛رباعيات؛رباعي:135

عشق و علاقه قلبی و واقعی را با وفاداری پیوندی است عمیق و ناگسستنی

عشق چون وافی است وافی می خرد               در حریف بی وفا می ننگرد

                                                                         مثنوي معنوي، دفتر پنجم، بيت: 1165

ابوالفضل (ع) نیز در عصر تاسوعا، شب عاشورا و روز عاشورا وفاداری خود را نشان داد.

مکتب تو مکتب عشق و وفاست                درس الفبای تو صدق و صفاست

                                                                                 سيد محمدعلي رياضي

وقتی عصر تاسوعا امان نامه می آورند آنگونه نسبت به امان نامه بی اعتنایی می کند و امام و برادر خود را بر امانِ بنی  امیه ترجیح می دهد.

من چشم از او چگونه توانم نگاه داشت                   کاول نظر به دیدن او دیده ور شدم

                                                                                   کليات سعدي ؛غزل:374

2- بصیرت: از دیگر ویژگی های ابوالفضل (ع) بصیرت و دیده وری وی می باشد که در متون زیاتی به عنوان  «نافذ البصیره» توصیف شده است، بصیرت و ژرفانگری موجب می شود ظواهر، آدمی را فریب ندهند و بتواند از سطح به عمق و از پوسته به هسته گذر  کند، چند مرحله بعد را ببیند و در انتخاب و اختیار، دچار اشتباه نشود، راه و چاه را به واقع تشخیص دهد و «ما عندالله» را بر آنچه فانی و زوال پذیر است برگزیند. آنچه عمل را متمایز می کند معرفت و بینشی است که موجب انجام عمل شده

چشم دریا دیگرست و کف دگر                                کف بهل وز دیدهٔ دریا نگر

                                                                                     مثنوي معنوي ؛دفتر سوم

و این معرفت در ابوالفضل (ع) به کمال بود.امام صادق(ع) در وصف ابوالفصل (ع) فرماید:"کان عمنا العباس نافذ البصیره..."بصیرت به معنی دیده وری و ژرفانگری می باشد که شخص بصیر با مشاهده پوسته و قالب ،هسته و قلب را هم می بیبند . تمثیل مولانا درغزل معروف :"کجائید ای شهیدان خدائی" در  وصف شهیدان کربلا عبارت گویائی است: تشبیه صورتهای عالم به کف و توصیه به گذشتن از آن:

در آن بحرید كاین عالم كف او است                   زمانی بیش دارید آشنایی

کف دریاست صورتهای عالم                             زکف بگذر اگر اهل صفائی 

                                                                               ديوان شمس؛غزل:2707

با توجه به این که دنیا "دار الغرور" و سرای فریب است نوعا آدمی وجود را با عدم و باز به تعبیر مولانا نیست های هست نما را با هست ها مشتبه می گیرد.استادجعفری(ره)گوید:تنها یک مسئله اساسی مطرح است و این مسئله عبارت است از تشخیص سایه وجود از اصل.

در بینش وحیانی لازمه بصیرت تقواست:«إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَواْ إِذَا مَسَّهُمْ طَائِفٌ مِّنَ الشَّيْطَانِ تَذَكَّرُواْ فَإِذَا هُم مُّبْصِرُونَ»، ( درحقيقت، كسانى كه [از خدا] پروا دارند، چون وسوسه‏اى از جانب شيطان بديشان رسد [خدا را] به ياد آورند و بناگاه بينا شوند) ؛(اعراف،۲۰۱) و تقوا نیز خودپائی ،خویشتن بانی و کوچک گرفتن دایره ماذونات از مقدورات می باشد که آدمی در عین برخوردار بودن از توان و امکان ارتکاب به کاری ناروا،خویشتنداری کند و کف نفس داشته باشد.لازمه این تقوا نیز برخوردار بودن ازصبر،یقین،سیرچشمی و توجه به کرامت نفس می باشد .حضرت ابوالفضل (ع)در کربلا موقع تلاقی مقدورات با ماذونات امتحانی بس نیکو داد و سربلندی جاودانه را برای خود تدارک دید، وقتی در عصر تاسوعا موضوع امان نامه از طرف لشکر اموی توسط شمر مطرح شد آنگونه با بلند همتی به خواسته آنها پشت پا زد که:

شاهین صفت چو طعمه چشیدم زدست شاه              کی باشد التفات به صید کبوترم

                                                                                             ديوان حافظ؛غزل:329

و فردای آن ،وقتی پس از دفع نگهبانان آب وارد شریعه فرات شد با مناعت و استغنای طبعی بی نظیردر عین تشنگی آب بر لب نزد که مولایم حسین(ع) تشنه است:

هر که را در آب می افتد نظر                           عکس خود بیند میانش جلوه گر

لیک آن سر مست صهبای وفا                         ساقی لب تشنگان کربلا

اندر آن آئینه زنگار فام                                   دید عکس شهریار تشنه کام

کز عطش پژمرده گوئی ارغوان                        یکه و تنها میان ناکسان

جذبه های عشق کار خویش کرد                    یاریش عشق مآل اندیش کرد

                                                                                          عابد تبريزي

3- ادب: ویژگی دیگر ابوالفضل (ع) که به کمال دارا بود ادب ورزی  آن حضرت (ع) در محضر امام و برادرش می باشد، ادب از مهمترین عوامل نیل به حسن عاقبت وجلب و جذب رحمت الهی می باشد: «بی ادب محروم ماند از لطف رب»امام علي به امام حسن عليهما السلام توصيه مي فرمايد:يا بُنَىَّ، إحْرِزْ حَظَّكَ مِنَ الْأدَبِ وَ فَرِّغْ لَهُ قَلْبَكَ، فَإنَّهُ أعْظَمُ مِنْ أنْ تُخالِطَهُ دَنَسٌ، وَ اعْلَمْ أنَّكَ إنْ أعْوَزْتَ غَنَيْتَ بِهِ، وَ إنْ إغْتَرَبْتَ كانَ لَكَ الصّاحِبُ الَّذى لاوَحْشَةَ مَعَهُ»؛( پسرم، بهره ات را از ادب غنيمت بدار، و قلب خود را براى آن آزاد گردان، زيرا قلب بالاتر از اين است كه به آلودگى بياميزى، و بدان كه اگر كمبودى داشته باشى به وسيله ادب بى نياز مى شوى، و اگر غريب و تنها باشى ادب دوست و همراه تو خواهد بود كه با وجود آن وحشتى نخواهد بود.)امام صادق(ع) نيز فرمايد:«إنَّ خَيْرَ ماوَرَّثَ الآباءُ لِأبنائِهمْ ألأدَبُ لاَالْمالُ، فَإنَّ الْمالَ يَذْهَبُ وَ الْأدَبُ يَبْقى »؛(بهترين چيزى كه پدران براى فرزندان خود به ارث مى گذارند، ادب است نه مال، زيرا مال از بين مى رود و ادب باقى مى ماند.)

+ نوشته شده توسط سیامک مختاری در جمعه هفتم مهر ۱۳۹۶ و ساعت 18:30 |